Пайдалану процесіндегі дизельді қозғалтқыштың майлау жүйесінің техникалық күйі мен мотор майы параметрлерінің өзгеру динамикасын зерттеу


Қаралымдар: 212 / PDF жүктеулері: 71

Авторлар

  • Биниязов А Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университеті
  • Табинбаев А Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан Республикасы
  • Джолдасова K Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан Республикасы
  • Денисов А Ю. А. Гагарин атындағы Саратов мемлекеттік техникалық университеті, Саратов, Ресей Федерациясы

DOI:

https://doi.org/10.32523/3136-3385-2026-155-2-128-144

Кілт сөздер:

автокөлік техникасы, агрегаттарды жобалау, қозғалтқыштың тозуы, май қасиеттерінің өзгеруі, майдың жанып кету шығыны, отын шығынын реттеу

Аңдатпа

Бұл зерттеудің мақсаты — дизельді қозғалтқыштың майлау жүйесі қызметінің сандық және сапалық параметрлерінің өзара байланысын және олардың пайдалану кезеңіндегі өзгеру заңдылықтарын егжей-тегжейлі талдау болып табылады. Бұл динамиканы түсіну дизельді агрегаттардың сенімділігі мен ұзақ мерзімділігін арттыру үшін аса маңызды.

Жұмыстың методологиясы мотор майының сынамаларын физика-химиялық талдау әдістерін және қозғалтқыштың пайдалану көрсеткіштерін мониторингілеуді қолдана отырып, кешенді есептік-аналитикалық және эксперименталды зерттеуді қамтиды.

Мотор майының физика-химиялық құрамындағы ағымдағы өзгерістер майлау жүйесінің барлық сандық және сапалық көрсеткіштерінің динамикасын анықтайтын негізгі фактор екені анықталды. Майдың тозу процесінің дамуы (оның полимерленуін қоса алғанда) компоненттердің деградациялану жылдамдығына тікелей әсер етеді, бұл оның пайдалы ресурсын едәуір қысқартады және ауыстыру регламентін қатаң сақтауды талап етеді.

Сонымен қатар, жұмыста келесі қауіп анықталды: майлау жүйесінің техникалық күйінің өзгеруі май фракцияларының отын жүйесіне түсуіне әкеп соғуы мүмкін. Бұл пайдалану нормаларының өрескел бұзылуы болып табылады, нәтижесінде жұмыс режимі есептік көрсеткіштерден ауытқиды және қозғалтқыштың мерзімінен бұрын тозуы мен істен шығу қаупін бірнеше есе арттырады.

Осылайша, майлау жүйесі көрсеткіштерінің өзгеру динамикасы графиктік модель түрінде ұсынуға болатын күрделі, көпфакторлы тәуелділік болып табылады. Зерттеудің практикалық құндылығы қызмет көрсету стратегияларын оңтайландыру және дизельді қозғалтқыштарды пайдалану тиімділігін арттыру үшін негіз әзірлеуде жатыр.

Автор өмірбаяндары

Табинбаев А, Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан Республикасы

Табинбаев Аманжол Муратович, «Технологиялық машиналар және көлік» кафедрасының «Көлік, көлік техникасы және технологиялары» білім беру бағдарламасы бойынша докторант. Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу техникалық университеті, Қ.И. Сәтбаев  көшесі 22 үй, Алматы қаласы 410003 Қазақстан Республикасы. 8-700-217-46-10

Джолдасова K, Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан Республикасы

Джолдасова Куралай Каирберлиновна, техника ғылымдарының кандидаты, «Технологиялық машиналар және көлік» кафедрасының қауымдастырылған профессоры. Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу техникалық университеті, Қ.И. Сәтбаев  көшесі 22 үй, Алматы қаласы, 410003, Қазақстан Республикасы. 8-701-372-11-90

Денисов А, Ю. А. Гагарин атындағы Саратов мемлекеттік техникалық университеті, Саратов, Ресей Федерациясы

Денисов Александр Сергеевич, техника ғылымдарының докторы, «Тасымалдауды ұйымдастыру, жол қозғалысының қауіпсіздігі және автомобильдерге қызмет көрсету» кафедрасының профессоры. Ю.А. Гагарин атындағы Саратов мемлекеттік техникалық университеті, Саратов қаласы, Политехническая көшесі 77 үй, 410003 Ресей Федерациясы. 8-960-357-06-70

Жүктеулер

Жарияланды

2026-07-29

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

А, Б., А, Т., K Д., & А, Д. (2026). Пайдалану процесіндегі дизельді қозғалтқыштың майлау жүйесінің техникалық күйі мен мотор майы параметрлерінің өзгеру динамикасын зерттеу. Eurasian Journal of Applied Engineering and Technology (EJAET), 155(2), 128–144. https://doi.org/10.32523/3136-3385-2026-155-2-128-144

Журналдың саны

Бөлім

Көлік

Категориялар